Bài Test Rối Loạn Giấc Ngủ (Mất Ngủ) ISI: Đo Mức Độ Mất Ngủ Của Bạn Trong 2 Tuần Qua

ISI (Insomnia Severity Index) là bộ 7 câu tự đánh giá mức độ mất ngủ trong 2 tuần gần nhất, gồm khó vào giấc, hay thức giữa đêm, thức dậy quá sớm, mức hài lòng với giấc ngủ và ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày. Mỗi câu chấm từ 0 đến 4, tổng điểm từ 0 đến 28, điểm càng cao thì mất ngủ càng nặng. Thang do Charles Morin xây dựng và Bastien cùng cộng sự công bố năm 2001.

Mốc tham khảo thông dụng: 0–7 điểm là không có mất ngủ đáng kể, 8–14 điểm là mất ngủ dưới ngưỡng lâm sàng, 15–21 điểm là mất ngủ mức vừa, 22–28 điểm là mất ngủ mức nặng. Trong nghiên cứu của Morin và cộng sự (2011) trên 959 người trong cộng đồng, ngưỡng 10 điểm là tối ưu để phát hiện người có mất ngủ, với độ nhạy 86,1% và độ đặc hiệu 87,7%. Vì vậy điểm từ 10 trở lên, kể cả khi còn trong dải 8–14, đáng được theo dõi hoặc trao đổi thêm. Các mốc này chỉ giúp đọc kết quả, không phải chẩn đoán.

Bạn cộng điểm của 7 câu, mỗi câu từ 0 đến 4, tổng từ 0 đến 28. Ở ba câu đầu (khó vào giấc, khó duy trì giấc ngủ, thức dậy quá sớm), 0 là Không có và 4 là Rất nặng. Ở câu 4, 0 là Rất hài lòng và 4 là Rất không hài lòng. Ở ba câu cuối, 0 là Hoàn toàn không và 4 là Rất nhiều. Ví dụ các câu lần lượt được chọn 2, 2, 1, 3, 2, 2, 2 cho tổng 14 điểm, thuộc mức dưới ngưỡng lâm sàng (8–14).

Theo tiêu chí DSM-5, rối loạn mất ngủ được cân nhắc khi khó vào giấc, khó duy trì giấc ngủ hoặc thức quá sớm xảy ra ít nhất 3 đêm mỗi tuần, kéo dài ít nhất 3 tháng, dù bạn có đủ điều kiện để ngủ, và gây khó chịu hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày. Mất ngủ ngắn hơn 3 tháng thường được xem là mất ngủ ngắn hạn. Việc xác định thuộc về bác sĩ.

Trong nghiên cứu của Morin và cộng sự (2011) trên 183 người đến điều trị mất ngủ, mức giảm khoảng 8 điểm (8,4 điểm, khoảng tin cậy 95% từ 7,1 đến 9,4) tương ứng với cải thiện mức vừa theo đánh giá của người đánh giá độc lập. Đây là con số từ một nghiên cứu cụ thể, chỉ để tham khảo khi bạn theo dõi sau điều trị.

ISI hỏi về 2 tuần gần nhất, nên nếu muốn theo dõi sự thay đổi, bạn nên làm lại sau ít nhất 2 tuần, tốt nhất là cùng một thời điểm trong ngày. Làm lại sớm hơn thường chỉ phản ánh vài đêm gần nhất. Nếu điểm cao hoặc mất ngủ ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, đừng chờ làm lại mà hãy trao đổi với chuyên gia.

Không. ISI chỉ sàng lọc mất ngủ. Ngưng thở khi ngủ, hội chứng chân không yên, ngủ nhiều ban ngày hay rối loạn nhịp thức ngủ cần được đánh giá riêng. Nếu bạn ngáy to, được người khác thấy ngừng thở khi ngủ, buồn ngủ nhiều ban ngày hoặc ngủ gật khi đang làm việc hay lái xe, hãy đi khám chuyên khoa giấc ngủ.

Giữ giờ đi ngủ và thức dậy đều đặn, kể cả cuối tuần. Hạn chế caffeine từ chiều, rượu bia và thuốc lá gần giờ ngủ. Giảm ánh sáng và màn hình trước khi ngủ, chỉ dùng giường để ngủ. Nếu nằm mãi không ngủ được, hãy dậy làm việc nhẹ nhàng rồi quay lại khi buồn ngủ. Liệu pháp hành vi nhận thức cho mất ngủ (CBT-I) được hướng dẫn lâm sàng của American College of Physicians (2016) khuyến nghị là điều trị ban đầu cho mất ngủ mạn tính ở người lớn.

Nên trao đổi với chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ khi mất ngủ kéo dài vài tuần, ảnh hưởng đến công việc, tâm trạng hay các mối quan hệ, hoặc khi bạn dựa vào thuốc ngủ, rượu bia để ngủ. Nên đi khám sớm nếu có kèm ngáy to và ngừng thở khi ngủ, buồn ngủ nặng ban ngày, hoặc cảm xúc buồn bã, lo âu kéo dài. Bài test này chỉ là công cụ sàng lọc và không thay thế chẩn đoán.